gru 1, 2016

Nowe urządzenia pomagające w rozwiązaniu problemu nieprzyjmowania leków



nowe_urzadzenia1.pngO niezmiernie ważnym problemie, jakim jest niestosowanie się do zaleceń lekarskich dotyczących przyjmowania leków (ang. non-adherence), pisałem już w jednym z wcześniejszych tekstów. Chciałbym jednak wrócić do tego tematu, ponieważ ostatnio opublikowano wyniki dwóch badań z wykorzystaniem nowych urządzeń, które mogą okazać się bardzo pomocne w rozwiązaniu tej kwestii.


Pierwsze z nich to przenośne urządzenie, dzięki któremu będzie można określić stężenie wirusa HIV w próbce krwi w tak łatwy sposób, jak stężenie glukozy we krwi osób chorujących na cukrzycę. Dzięki temu będzie można nie tylko sprawdzić, czy pacjent na pewno zażywa przepisane leki, ale także wykryć, kiedy terapia przestaje być skuteczna i trzeba zastosować inny schemat leczenia. Obecnie dostępne leki na HIV są bardzo skuteczne, a średnia długość życia wielu zakażonych nim osób nie odbiega od stwierdzanego u zdrowych osób. Problemem jest jednak stosowanie się pacjentów do zaleceń, a także rozwijanie się oporności wirusa na stosowaną terapię, czego pierwszym objawem jest właśnie zwiększenie się jego stężenia we krwi.


Testy służące do określania stężenia HIV we krwi są obecnie przeprowadzane w laboratoriach dysponujących kosztownym sprzętem i zajmują co najmniej 3 dni (w tym celu nie można wykorzystać prostszych badań stwierdzających, czy w krwi obecne są przeciwciała przeciwko wirusowi, a więc jedynie potwierdzających zakażenie). Nie są też dostępne w wielu rejonach świata (większość z 39 milionów osób zarażonych wirusem HIV-1 żyje w Afryce Subsaharyjskiej, gdzie nie ma powszechnego dostępu do opieki medycznej).


Urządzenie opracowane przez naukowców z Imperial College w Londynie i firmę DNA Electronics przypomina niewielką pamięć USB. Umieszcza się w nim jedynie kroplę krwi i jeśli znajduje się w niej wirus HIV, dochodzi do zmiany kwasowości próbki. Informacja ta zmieniana jest przez miniaturowy układ scalony na świadczący o poziomie wiremii sygnał elektryczny, który można odczytać na komputerze, laptopie czy urządzeniu przenośnym. Cały test trwa do 30 minut, a jego czułość jest porównywalna z tą, która osiągana jest w laboratoriach (w najnowszym badaniu opublikowanym właśnie w piśmie Scientific Reports oceniono ją na 95%).


Urządzenie jest łatwe w obsłudze i przenośne, dzięki czemu może być wykorzystywane przez samych chorych, ale także w miejscach, gdzie nie ma szerokiego dostępu do opieki medycznej. Jego twórcy chcą też opracować wersję do wykrywania stężenia innych wirusów, m.in. wirusa zapalenia wątroby.


Innym ciekawym rozwiązaniem jest urządzenie opracowane przez naukowców z Instytutu Technologii w Massachusetts (MIT) i bostońskiego Brigham and Women’s Hospital służące do powolnego uwalniania leku w organizmie. Jest to specjalna kapsułka, w której umieszczony jest elastyczny środek i sześć nasączonych lekiem ramion. Po połknięciu kapsułki zostaje ona trawiona w żołądku, a jej ramiona rozkładają się. Urządzenie to jest na tyle duże, że utrzymuje się w żołądku aż do dwóch tygodni, stopniowo uwalniając lek, ale na tyle małe, że nie powoduje blokady w jelitach. Po upływie dwóch tygodni elastyczny środek zostaje rozpuszczony, co powoduje, że oddzielają się ramiona, które bez przeszkód usuwane są przez jelita.


W badaniu opublikowanym w listopadowym numerze pisma Science Translational Medicine badacze wykorzystali to urządzenie w leczeniu malarii za pomocą iwermektyny, ale widzą jego dużą przydatność także w terapii innych chorób, w których kluczowe jest regularne przyjmowanie leków (takich jak np. zakażenie HIV, schizofrenia, cukrzyca i padaczka). Urządzenie może być wykorzystywane także w badaniach klinicznych, ponieważ często spotykanym w nich problemem jest niestosowanie się przez badanych do schematu przyjmowania leków.

Zobacz materiał video

Materiał graficzny: Imperial College London, Massachusetts Institute of Technology (Melanie Gonick)

Źródła:
Gurrala R, Lang Z, Shepherd L. Novel pH sensing semiconductor for point-of-care detection of HIV-1 viremia. Sci Rep 2016 Nov 10;6:36000. doi: 10.1038/srep36000.
Bellinger AM, Jafari M, Grant TM. Oral, ultra-long-lasting drug delivery: Application toward malaria elimination goals. Sci Transl Med 2016 Nov 16;8(365):365ra157.